نظریّه های عاشورا (5) نظریّه قبیله گرایی
22 بازدید
تاریخ ارائه : 9/29/2012 9:22:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

نظریّه های عاشورا (5) نظریّه قبیله گرایی

بر اساس این نظریّه و با نظر به برخی مباحث جامعه شناسی، سازگاری و ناسازگاری اجتماعی تابع روابط گروهی و وابستگی های قبیله ای است. یعنی اگر قبیله ای با قبیله ای دیگر می جنگد؛ این وضعیت به خاطر شکاف های اجتماعی بین آن دو پدید می آید. خشونت بنی امیه در کربلا نسبت به بنی هاشم، محصول خشونت بنی هاشم در بدر نسبت به بنی امیه است و رقابت و خشونت در زندگی قبیله ای موضوعی طبیعی به شمار می رود.

نقد: همان اشکالی که بر نظریه "وراثت و محیط" وارد بود بر این نظریه هم وارد است. یعنی لازمه هر دو نظریه ( روان شناسانه و جامعه شناسانه ) جبر است. آیا روابط قبیله ای و گروهی انسان را مجبور می سازد و اختیار را از دستش می رباید؟! هرگز. انسان آزاد و مختار است و می تواند راه عبادت و عدالت را در پیش گیرد و یا مسیر معصیت و ظلم را بپیماید. هر خشونتی نیز غیر قانونی و مطرود نیست. هر انسانی حقّ دفاع مشروع دارد و باید شرّ متجاوزان را دفع کند. جنگ با تجاوزگران و دفاع مسلّحانه از مظلومان، خشونتی قانونی ، مقدّس ، مطلوب و ستودنی است. نظامیان دفاع کننده از مردم و کشور اسلامی، قهرمانان افتخارآفرین ملی به شمار می روند.

استاد محمّد تقی مصباح یزدی در کتاب "آذرخش کربلا" در باب تحلیل نهضت حسینی، نظریّه قبیله گرایی را نیز مطرح و نقد و برسی کرده است.